Paragwaj, wycieczka do przeszłości kultury Guarani

Gdyby zrobić nagle wśród Europejczyków sondę i zapytać gdzie leży Paragwaj, to odpowiedzi mogłyby zdumiewać. Mało tego, znaleźli by się nawet tacy, którzy upatrywaliby w tym kraju dzikich zwierząt na ulicach i półnagich łowców głów czających się za każdym zakrętem. No dobrze, czasami na opakowaniu herbaty Yerba Mate można przeczytać, że to napój w istocie paragwajski… Naszym celem będzie oddemonizowanie pojęcia o tym nowoczesnym, nie bójmy się tego stwierdzić, państwie w Ameryce Południowej. To prawda, mocno zakotwiczonym w pierwotnej kulturze Guarani, jednak z puntu widzenia dzisiejszego turysty, coraz bardziej atrakcyjnego. Nasz plan wycieczki pokaże niejedno oblicze Paragwaju. Tego etnicznego, przesiąkniętego tradycjami hiszpańskimi i tego na miarę XXI wieku. Niczym Tomek z powieści o Gran Chaco, autorstwa Alfreda Szklarskiego, odbędziesz podróż do korzeni i przyszłości kraju. Gotowy do drogi?

  • ten artykuł może się okazać faktyczną kontynuacją „podróży życia” do Brazylii, którą opisywaliśmy w poprzednim tekście. Jeżeli więc chcesz połączyć oba kraje na turystycznym szlaku i upiec obie pieczenie na jednym ogniu, to podrzucam na wstępie link do tamtego artykułu;
  • Paragwaj to państwo, w którym kultura Guarani jest nadal żywa. Nie tylko zobaczysz ja w pozostałościach architektury i sztuki, ale nawet w codziennym życiu mieszkańców kraju. W artykule opisujemy wiele ciekawych miejsc związanych z Guarani – jak do nich dojechać i co zobaczyć na miejscu;
  • poniższy plan podróży obliczony jest na 10 dni, ale oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie abyś Ty, drogi podróżniku, dokonał jego modyfikacji zależnie od własnych preferencji. Daj nam znać w komentarzu, co jeszcze warto zobaczyć w Paragwaju!;
  • skorzystaj z licznych linków nawigacyjnych, odsyłających do interaktywnej mapy. W tekście znajdziesz także adresy sprawdzonych hoteli i restauracji. Miłej lektury!

Spis treści

Paragwaj – położenie na mapie, jak dojechać

położenie państwa na mapie świata: kliknij tutaj

Paragwaj, a w zasadzie Republika Paragwaju, to kraj znajdujący się w Ameryce Południowej. Sąsiaduje z Argentyną, Boliwią i wspomnianą już Brazylią. Na dzień dzisiejszy zamieszkuje to państwo około 7 milionów osób. Paragwaj jest pozbawiony dostępu do morza, więc rekompensuje ten fakt coraz prężniej rozwijającą się (lecz nadal niedocenianą) ekoturystyką.

Jeżeli chodzi o podróż z Europy to podstawowym celem będzie hiszpański Madryt. Dlaczego? Tylko stamtąd kursują bezpośrednie loty obsługiwane do Paragwaju przez linię Air Europa. Takich przelotów jest około 30 w skali tygodnia, a podróż trwa około 12 godzin. Wybierając inną trasę, trzeba się liczyć na przesiadki, zwyczajowo we Frankfurcie nad Menem. Lot z Polski (z przesiadkami) potrwa jakieś 25-30 godzin.

A jak dojść na piechotę z Brazylii do Paragwaju? To informacja, dla tych, które chcą kontynuować wyprawę z poprzedniego artykułu. Pamiętasz jak byłeś w brazylijskim miasteczku Foz do Iguaçu? Wystarczy się znaleźć przy samej granicy i wkroczyć do Ciudad del Este, miasteczka które słynie z największej chyba strefy wolnego handlu na świecie. Przejdź tylko Mostem Przyjaźni na rzece Paraná i już… jedyny problem jest taki, że do stolicy (gdzie zaczyna się nasza wycieczka) brakuje ponad 300 kilometrów.

Z Brazylii i Argentyny kursują do stolicy Paragwaju także autobusy.

Odkrywając Paragwaj: Ukryty klejnot Ameryki Południowej w sercu kontynentu
Odkrywając Paragwaj: Ukryty klejnot Ameryki Południowej w sercu kontynentu, licencja: shutterstock/By aileenchik

Co trzeba wiedzieć przed wyjazdem do Paragwaju?

To taki mały niezbędnik każdego turysty. Dowiesz się z niego jakie dokumenty potrzebujesz zabrać do Paragwaju, jaką walutą się tam posługiwać no i kilka słów o samym bezpieczeństwie w podróży.

Jakie dokumenty do Paragwaju?

Potrzebny będzie ważny paszport (może być tymczasowy) i musi być ważny przez cały czas pobytu w Paragwaju. Na dowód osobisty nie wjedziesz, natomiast często wymaga się okazania przy wjeździe biletu powrotnego oraz karty kredytowej. Nie jest potrzebna wiza.

Pamiętaj, że w Paragwaju nie ma polskiej placówki dyplomatycznej, a wszystkie sprawy z taką działalnością związane podlegają kompetencji terytorialnej Ambasady RP w Buenos Aires (Argentyna).

Jakie pieniądze obowiązują w Paragwaju?

Oficjalną walutą w Paragwaju jest guarani paragwajskie (PYG). Nawet tutaj widać wpływy kultury ludów Guarani… Warto zabrać ze sobą dolary amerykańskie, które można łatwo wymienić na guarani na miejscu, a płatności kartą są akceptowane głównie w dużych miastach i hotelach. 

Jak wygląda kurs paragwajskiej waluty? 10.000 guarani to w zaokrągleniu 5 polskich złotych, 30 czeskich koron i 1 euro z groszami.

Paraguayan money - guarani in the hand on a gray background
Guarani czyli paragwajskie pieniądze, licencja: shutterstock/By Janusz Pienkowski

Czy w Paragwaju jest bezpiecznie?

W większych ośrodkach miejskich warto unikać biedniejszych dzielnic, a także nie obnosić się ze sprzętem elektronicznym. Nie noś też przy sobie zbyt dużych sum pieniędzy. Pamiętaj też, że akurat Polska nie posiada placówki dyplomatycznej na terenie Paragwaju. Trzeba się w razie potrzeby kontaktować z konsulatem w Argentynie.

Warto skonsultować z lekarzem kwestię szczepień ochronnych. Ryzyko żółtej gorączki jest niskie, ale nie zerowe, zwłaszcza w regionach przygranicznych z Brazylią, na obszarach leśnych i wiejskich. 

Paragwaj – historia w pigułce (czytanka do samolotu)

Tradycyjnym wprowadzeniem do wycieczki niech będzie zarysowanie dziejów celu turystycznej peregrynacji. Uwzględnimy w tej przekrojowej historii Paragwaju najważniejsze momenty, a główny nacisk położymy oczywiście na rozwój kultury indian Guarani. Ich historia obejmuje zarówno ich starożytne korzenie jako migrujących rolników, jak i ich początkowe relacje z hiszpańskimi kolonizatorami jako sojusznikami oraz kluczową rolę w misjach jezuickich w XVII wieku.

Starożytne początki Guarani i pierwsze kontakty z Europejczykami

Uważa się, że lud Guarani pochodzi z centralnej części Amazonii i wyemigrował na południe około 200 roku p.n.e. Stali się na dzień dobry społeczeństwem rolniczym, uprawiającym rośliny takie jak maniok i kukurydza. Mieszkali zaś w dużych, wspólnych domach zwanych tapaui (lub malocas), w których bytowało wiele rodzin i którymi kierowali starsi lub wodzowie.

Z tych czasów pochodzą pierwsze „mity założycielskie”. Według jednego z nich, było dwóch braci – Tupi i Guarani, a ich żony pokłóciły się o wyjątkową, kolorową papugę (każdy powód jest dobry…). Młodszy brat, Guarani, opuścił dom i osiedlił się z własną rodziną właśnie na terenie Paragwaju. Historyczne źródła wskazują jednak, że nazwa „Guarani” została tym ludom nadana dopiero przez Europejczyków. Nazwa całkiem chlubna, gdyż oznaczała „wojowników”.

Przybycie Europejczyków do Paragwaju

Kiedy przybyli Europejczycy w XVI wieku, Guarani początkowo tworzyli sojusze, postrzegając je jako korzystne w konfliktach z rywalizującymi plemionami. W dokumentach hiszpańskich zaczęto nazywać różne grupy posługujące się językiem Guarani jedną całością, co zostało wzmocnione przez ich interakcje z kolonizatorami i rozwój jednego, wspólnego języka znanego jako „kolonialny” lub „kreolski” Guarani.

W 1537 roku Hiszpanie założyli pierwszą swoją osadę – Asuncion, późniejszą stolicę państwa paragwajskiego. Guarani byli nastawieni całkiem do nich przyjaźnie – zdradzili nawet Hiszpanom drogę do Peru. Ich populację obliczano wówczas na około półtora miliona osób. Swoją drogą, przybysze z Europy upatrywali w ludzie Guarani strażników do bramy legendarnego El Dorado, krainy złota.

Guarani i jezuici

Zakon przybył na te ziemie w XVII wieku i od razu rozpoczął akcję gromadzenia w misjach rdzennej ludności. Takich wydzielonych miejsc istniało wtedy blisko 30. Zgromadzono w nich blisko 100 tysięcy osób. Owa Republika Guarani wpłynęła na szybkie cywilizowanie się indian, ale przy zachowaniu ich kulturowej odrębności. Mogli nadal w spokoju uprawiać ostrokrzew paragwajski, czyli roślinę na bazie której produkowana jest słynna Yerba Mate.

Inside the ancient Jesuit ruins of the Mission of Jesus de Tavarangue, Paraguay
Ruiny jezuickiej misji Jesus de Tavarangue w Paragwaju, licencja: shutterstock/By RPBaiao

Jezuici chronili też miejscowych przed opresyjnym systemem encomiendy, czyli po prostu niewolnictwa, stosowanego dość powszechnie przez Hiszpanów. Oczywiście Guarani byli bardzo mocno namawiani do przyjmowania katolicyzmu. Powoli szamanizm odchodził więc do lamusa, aczkolwiek nie wszędzie.

W 1767 roku jezuici zostali wypędzeni z Ameryki Łacińskiej, a późniejsza administracja świecka doprowadziła do spadku populacji i zamieszek na misjach z powodu braku zrozumienia języka i kultury Guarani.

Niepodległość Paragwaju i Guarani

To bardzo ważna data w dziejach kraju. 15 maja 1811 roku obalono dotychczasowy rząd hiszpański, a dom z którego ruszono do pałacu gubernatora, można oglądać do dzisiaj (o tym później). Paragwaj ogłosił niepodległość i ją utrzymał, choć mocno się wykrwawił w toku wojny paragwajskiej (1864-1870) przeciwko trójprzymierzu Argentyny, Brazylii i Urugwaju. Mrocznym symbolem tej wojny stała się „bitwa dzieci” stoczona w dniu 16 sierpnia 1869 roku przez nieletnie oddziały partyzanckie. 16 sierpnia jest obchodzony w Paragwaju jako Dzień Dziecka.

W 1848 roku rząd Carlosa Antonio Lópeza oficjalnie wyzwolił Guarani, nadając im obywatelstwo Paragwaju. Oznaczało to jednak również, że zostali oni poddani służbie wojskowej, a ich ziemie zostały wystawione na sprzedaż. Cóż, nie ma róży bez kolców…

Rola kulturowa indian Guarani

Przez cały opisywany okres rozwijał się zjednoczony „kolonialny” język i tożsamość Guarani, po czym nastąpiły poważne wstrząsy po wypędzeniu jezuitów i niszczycielskiej wojnie redukcji z siłami hiszpańskimi i portugalskimi. Do dziś ich język pozostaje centralnym elementem kultury Paragwaju, a potomkowie Guarani nadal walczą o swoje prawa do ziemi i zachowanie kultury. Zostało to z całą mocą podkreślone na Zgromadzeniu Kontynentalnym Ludu Guarani w 2007 roku.

Triangle Symbol for Blind, Independence from Spain, 14 de Mayo de 1811, Portrait from Paraguay 10000 Guaranies 2003 Banknotes.
Wyobrażenie historycznej chwili z nocy 14/15 maja 1811 roku – Paragwaj zyskuje niepodległość (rycina z banknotu), licencja: shutterstock/By Prachaya Roekdeethaweesab

Dzień 1-2: Witaj w stolicy – Asunción

Tak, to właśnie tutaj rozpoczynają się zazwyczaj wycieczki po Paragwaju. Nic dziwnego, miasto może stanowić naprawdę doskonałą bazę wypadową. Dawniej nazywano je „:miastem miast” bo stąd wyruszały ekspedycje kolonialne, by zakładać nowe osady. Dzisiaj Ty wyruszysz stąd śladami kultury Guarani. Lotnisko w Asunción (ASU) oddalone jest od centrum miasta o około 17 kilometrów, więc zajmuje to około 20 minut podróży taksówką lub prywatnym transferem, natomiast autobusem można dojechać w około 50 minut. 

Miasto założyli Hiszpanie dokładnie 15 sierpnia 1537 jako Nuestra Señora de la Asunción, czyli Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny. Stolica Paragwaju funkcjonowała tutaj od pamiętnego 1811 roku. Turystów zainteresować może spacer po starówce, gdzie zachowało się sporo budynków z epoki kolonialnej. Tam też znajduje się piękny ogród botaniczny. No a kilka domów ma znaczenie wybitnie historyczne.

Aerial Drone Fly Above Asuncion City Waterfront in Paraguay, Daylight Cityscape Panorama of South American River
Asuncion – stolica Paragwaju nad rzeką Paragwaj, licencja: shutterstock/By Ricucci Michele

Najlepsze hotele w Asuncion

Specjalnie dla Ciebie wybraliśmy kilka dobrych miejsc noclegowych w stolicy Paragwaju. Wszystkie propozycje z tego artykułu zarezerwujesz z wyprzedzeniem na portalu internetowym Booking.com.

ibis Asuncion – zabukuj tutaj!

adres: Aviadores Del Chaco 2060, 1771 Asunción, Paragwaj

To świetna lokalizacja w centrum miasta, obok dwóch galerii handlowych. 3 kilometry dalej jest ZOO i ogród botaniczny. Na miejscu jest nowoczesne centrum fitness i restauracja. Jeżeli wynajmujesz samochód, to możesz go pozostawić na bezpłatnym parkingu zaraz pod obiektem. Goście chwalą doskonałe paragwajskie śniadania. Obiekt uczestniczy często w programie „późne wakacje”.

Dazzler by Wyndham Asuncion – zabukuj tutaj!

adres: Av Aviadores del Chaco y Vasconcellos. Frente a Shopping Paseo del Sol. Junto a World Trade Center, 1824 Asunción, Paragwaj

Podobna cena, ale jedna gwiazdka więcej. Tutaj masz już do czynienia z bardzo bogatą infrastrukturą turystyczną. Jest na pokładzie centrum fitness, spa z odnową biologiczną oraz odkryty basen. Możesz ponadto liczyć na transfer lotniskowy, co przy cenach za taksówkę jest warte rozważenia. Ładne klimatyzowane apartamenty z telewizorem i łazienką.

Factoria Hotel – zabukuj tutaj!

adres: Dr Morra y Teniente Vera, 1813 Asunción, Paragwaj

Poprzeczka wędruje jeszcze wyżej i oto obiekt z pięcioma gwiazdkami. Do pakietu basen-centrum fitness-transfer lotniskowy, dodajemy jeszcze świetną restaurację. Na miejscu dostępny jest bezpłatny prywatny parking. Niektóre pokoje obejmują część wypoczynkową, idealną na relaks po dniu pełnym wrażeń. Z wybranych pokoi roztacza się widok na basen, piękny ogród lub miasto. Obiekt odznaczony etykietą „Travel Proud”, czyli poziom usług bardzo wysoki (czytaj: światowy).

Spacer po centrum miasta

Dobra wiadomość jest taka, że stolica Paragwaju nie jest miejscem zbytnio obleganym przez turystów. Zatrzymują się tutaj faktycznie osoby, chcące się dowiedzieć czegoś nowego o kulturze, także tej Guarani.

Stare Miasto w Asuncion

Główne zabytki to Stare Miasto, mieszczące się tuż nad brzegiem rzeki o swojskiej nazwie – Paragwaj. Zobaczysz tutaj między innymi Pałac Prezydencki z XIX wieku – jest niestety mocno chroniony, czasem nawet kiwają głową na robienie zdjęć. Nie zmienia to faktu, że nawet z daleka prezentuje się okazale, estetyczna architektura i przepiękne ogrody.

Ważnym obiektem na turystycznej mapie będzie Casa de la Independencia Museum. To dom, w którym zaczęło się w nocy z 14 na 15 maja 1811 roku zyskiwanie niepodległości przez Paragwaj. W środku funkcjonuje bezpłatne muzeum, gdzie możesz podziwiać eksponaty z XIX wieku. Meble i obrazy robią duże wrażenie!

Miejsca kultu i pamięci

Catedral Metropolitana de Nuestra Señora de la Asunción, czyli po naszemu Katedra Wniebowzięcia NMP. Pierwszą świątynie postawiono tutaj w czasach kolonialnych, mianowicie w połowie XVI wieku. Niestety spłonął… Obecny kościół został zbudowany za rządów Carlosa Antonio Lópeza i zainaugurowany w 1845 roku. W środku znajduje się sporo dzieł sztuki, zwróć szczególną uwagę na pokryty srebrem ołtarz.

Zabytkowa katedra w Asuncion, Paragwaj, prezentująca oszałamiającą architekturę pod pochmurnym niebem
Zabytkowa katedra w Asuncion, Paragwaj, prezentująca oszałamiającą architekturę pod pochmurnym niebem, licencja: shutterstock/By Dave Primov

No i jest jeszcze Panteon Narodowy w Asunción, niewielki ale ładny budynek, który pełni jednocześnie rolę świątyni i mauzoleum. To chyba najbardziej znana atrakcja stolicy Paragwaju. Rano otwierany jest do zwiedzania z dużą pompą i honorowa zmianą warty. Całość wzorowana na paryskim, neoklasycznym Panteonie. Za budową stoi polski architekt Brunon Paprocki. W środku ołtarz, piękne łuki i kopuły, a na dole miejsce spoczynku kilku bohaterów narodowych, w tym poległych w niesławnej „bitwie dzieci” (1869).

W Asuncion jest także niezwykle ciekawy cmentarz miejski. Cementerio de la Recoleta z 1842 roku to eksplozja kilku stylów architektonicznych: neoklasycznego, baroku, gotyckiego… Nazwa pochodzi od klasztoru w pobliżu. To miejsce spoczynku można potraktować (z właściwym szacunkiem) jako swoiste muzeum. Niektóre groby przypominają pałace, inne świątynie, są też takie upodabniające się do zwykłych domów. Paragwajczycy wierzą, że śmierć to tylko przemiana duchowa. Nie zdziw się zatem, jeśli natkniesz się na miejsca do grillowania i muzyków. Impreza trwa tutaj nawet po śmierci! Wokół cmentarzyska narosło sporo legend. Ponoć są tutaj zakopane kolonialne skarby, odbywają się tutaj obrzędy okultystyczne, a duch pewnej fryzjerki (!) szuka swego męża…

Uwaga – wycieczka dla Ciebie! jeżeli wolisz się podczas zwiedzania Asuncion zdać na profesjonalnego przewodnika, to mamy dla Ciebie ofertę 3-godzinnej wycieczki po mieście. Atrakcję zarezerwujesz pod tym adresem internetowym.

Jest dyrektorem Palacio de López w Asunción.
Flaga Paragwaju powiewająca na pałacu w Asuncion, licencja: shutterstock/By Manzur Torres

Wizyta w Museo del Barro – sztuka ludu Guarani

Temu miejscu warto poświęcić osobny rozdział, bo to szczególna miejscówka dla poszukiwaczy informacji o sztuce ludu Guarani. Sam budynek jest nieduży, ale posiada bardzo dobrze przemyślaną kolekcję. Całość dzieli się na trzy oddzielne sekcje, zawierające kolekcje ceramiki, ekspozycje sztuki rdzennej i dzieła sztuki współczesnej.

Ciebie może zainteresować najbardziej sekcja sztuki rdzennej. Możesz tam podziwiać ponad 1.700 eksponatów (!) różnych grup etnicznych, w tym kosze, maski i rękodzieło z piór społeczności paragwajskich, w tym indian Guarani. Zwróć szczególną uwagę na kolekcję kostiumów indiańskich.

Muzeum czynne jest codziennie, poza niedzielami i poniedziałkami, od godziny 14:00 do 20:00. Dokładny adres i położenie placówki na mapie stolicy: kliknij tutaj. Wejście bezpłatne.

Najlepsze restauracje w Asuncion

Jedna z najbardziej znanych legend Guarani opowiada o tym, jak boginie księżyca Yarí i chmur Araí podarowały plemieniu yerba mate w podziękowaniu za uratowanie ich przed jaguarem przez młodego wojownika. Ten napój już dawno zyskał status kultowego. Wynalazek indian przygotowywany jest z ostrokrzewu paragwajskiego. A gdzie się napić tej herbatki? Polecamy herbaciarnie i kawiarnię Cafe Martinez. Warto też odwiedzić najlepszego producenta w stolicy – Yerba Mate Palo Alto. Można się tam zaopatrzyć w oryginalne, święte naczynia do jej przyrządzania.

A jeżeli chcesz spróbować tradycyjnego paragwajskiego jedzenia, czyli na przykład Sopa Paraguaya (rodzaj zapiekanki z mąki kukurydzianej), Chipa (serowe bułeczki), Vori vori (zupa z kulkami z mąki maniokowej i sera), to zajrzyj koniecznie do restauracji Tierra Colorada Gastro.

Medycyna naturalna indian Guarani! W Asuncion nie brakuje też miejsc, gdzie można się podleczyć naturalnymi ziołami pohã ñana – w niektórych knajpkach zamówisz napój o nazwie tereré. Pijesz na własną odpowiedzialność, ale kontakt z przewodnikami duchowymi ponoć zapewniony…

Paraguayan soup with creamy cheese in an electric oven
Ciekawostka! Paragwajska zupa, którą spożywa się jak ciasto, licencja: shutterstock/By Ezequiel Martin Figueredo

Dzień 3-4: Wycieczki z miasta Asuncion

Szczerze? Obszary pozamiejskie w Paragwaju są jeszcze ciekawsze! Dlatego kolejne dni warto wykorzystać na krótkie wypady z miasta Asuncion.

Wizyta w mieście Itauguá 

Miasteczko Itaugua położone jest na wschód od stolicy. Dostać się tam możesz bez problemu miejskim autobusem z Asuncion.

Założone zostało w roku 1728, a znane jest ze specyficznej sztuki wytwarzania wyrobów koronkarskich, zwanej ñandutí. To oczywiście kolejny przejaw sztuki indian Guarani, obecny w przestrzeni społecznej do dziś. Przekonasz się o tym sam, widząc stare warsztaty kultywujące sztukę koronkarską. nie ma też problemu, aby nabyć na pamiątkę jedno z takich dzieł. Warto poszukać lokalnych rynków lub warsztatów, gdzie można na własne oczy zobaczyć proces tworzenia tych tradycyjnych wyrobów.

Wulkan Cerro Lambarre

Nieco bliższa wycieczka, jakieś 40 minut od centrum Asuncion, do tej wulkanicznej formacji, położonej nad rzeką Paragwaj. Oferuje ona panoramiczne widoki na miasto, a szczyt wznosi się na wysokość około 155 metrów n.pm.

Z punktu widzenia tematu wycieczki po Paragwaju, na uwagę zasługuje tutaj zwłaszcza tzw. Pomnik Pokoju. Jest to monument z figurą indiańskiego wodza, właśnie z ludu Guarani. Miał się on bronić na tym wzgórzu przed Hiszpanami. Pomnik wzniesiony został na szczycie w roku 1982 po wizycie dyktatora Alfredo Stroessnera w Hiszpanii. Uwaga! Miejsce to znane było niegdyś jako Avamba’e, i było świętą strefą dla Guaraní, którzy tutaj gromadzili się, aby kontaktować się ze swoim bogiem – Tupą. Czas na małe rozmyślania…

Na górze jest parking i w sumie lepiej tam wjechać wypożyczonym samochodem, bo autobusy zatrzymują się na dole. Ścieżka na górę nie jest oznakowana.

Dzień 5-6: Encarnación i wybrzeże Paraná

Encarnacion leży na prawym brzegu potężnej rzeki Parana w południowo-wschodniej części Paragwaju. Jest to miasto graniczne połączone mostem San Roque Gonzales z Argentyną i stanowi faktyczną bramę do ruin misji jezuickich. Z Asuncion kursują tutaj autobus, a podróż trwa około 5 godzin i kosztuje jakieś 30-40 euro.  

Czego tutaj szukasz? Bazy wypadowej do kolejnych atrakcji w Paragwaju, a także po prostu chwili oddechu. Okolice miasta to ładne wybrzeże z plażą. Polecamy spacer wzdłuż rzeki Parana, a najlepsza porą ku temu jest zdecydowanie wieczór, kiedy Costanera, czyli nadmorski deptak, staje się nocnym targiem. Ze względu na łagodny klimat, miasto jest nazywane „perłą południa”.

Encarnacion, Itapúa, Paragwaj - 09-12-2025 - I Love Encarnación Znak w parku Encarnación City, Paragwaj
Encarnacion, nie zapomnij pstryknąć pamiątkowej fotki, licencja: shutterstock/By Viagem Com Cafe

Najlepsze hotele w Encarnacion

W Encarnacion warto zostać dwa dni i naładować baterie na dalszą podróż. Oto kilka opcji dla Ciebie z portalu internetowego Booking.com. Owszem, wybraliśmy takie niedaleko plaży – dla Twojego komfortu.

Carnaval Hotel Casino – zabukuj tutaj!

adres: Avenidad Irrazabal 750, 6000 Encarnación, Paragwaj

W tej nazwie zawiera się duża zachęta do spędzenia tam nocy, prawda? Światowy poziom usług w tym pięciogwiazdkowcu, a ceny całkiem przyjazne dla turysty. Są na miejscu 2 baseny, centrum fitness i spa, możesz też rozkoszować się najlepszymi daniami paragwajskiej kuchni w przyhotelowej restauracji. Na zmotoryzowanych czeka bezpłatny parking. Plaża w pobliżu – żyć nie umierać!

Savoy Hotel Encarnación – zabukuj tutaj!

adres: Avenida Costanera Padre Bolik 999, 6000 Encarnación, Paragwaj

Też w pobliżu plaży, ale jak aura nie dopisze (w Paragwaju pada rzadko, ale jak już pada to… oberwanie chmury) na miejscu jest basen. Możesz także poćwiczyć w nowoczesnym centrum fitness oraz skorzystać z bezpłatnego parkowania. Zadbano o udogodnienia dla osób niepełnosprawnych. Wszystko to w pięknych okolicznościach natury.

Mandala Hotel – zabukuj tutaj!

adres: Cerro Cora entre Antequera y Artigas, 6000 Encarnación, Paragwaj

I jeszcze coś dla płytszej kieszeni. Trzygwiazdkowy obiekt przy plaży. Każdą opcję zakwaterowania w obiekcie wyposażono w biurko i telewizor z płaskim ekranem. Zaparkujesz samochód za darmo.

Chillout nad wodą…

Jeden dzień należy się na wyciszenie i odpoczynek, prawda? W Encarnacion znajduje się świetna plaża – San Jose. Możesz z niej obserwować lokalne życie, zorganizować tam rodzinny piknik lub wybrać się do jednej z pobliskich restauracji lub barów.

To główna plaża miejska, zaskakująco czysta i bezpieczna. Możesz zażyć orzeźwiającej kąpieli w rzece, zapisać się na jedną z licznych atrakcji wodnych lub zagrać w siatkówkę plażową.

Dzień 7-8: Zwiedzanie misji jezuickich z Encarnacion

Do ogarnięcia są dwa takie sławne miejsca, położone całkiem niedaleko od miasta Encarnacion. Były one częścią sieci 30 osad założonych przez jezuitów w XVII i XVIII wieku na terenie dorzecza rzeki La Plata, w tym na terenach dzisiejszego Paragwaju. Ich celem było zaś nawracanie ludności Guaraní na chrześcijaństwo i tworzenie wspólnot z dostępem do szkół i szpitali, chronionych przed łowcami niewolników. 

Jesús de Tavarangue

To dawna redukcja jezuicka w południowo-wschodnim Paragwaju. Do dzisiejszych czasów przetrwały ruiny, aczkolwiek całkiem nieźle zachowane. Zobaczyć możesz tutaj dom jezuitów zaraz przy świątyni z XVI wieku. Zlokalizujesz też pozostałości po szkole i sierocińcu.

La Santísima Trinidad del Paraná

Odwiedź jeszcze jedną misję jezuicką, położoną w pięknych okolicznościach przyrody, którą znajdziesz w miasteczku Trinidad. Znajduje się  około 10 kilometrów na północny zachód od Jesús de Tavarangue, w departamencie Itapúa. Uwaga, stwierdzono iż jest to jedno z najrzadziej odwiedzanych miejsc znajdujących się na światowej liście UNESCO. Może warto przetrzeć szlaki?

Jak dopisze szczęście, to załapiesz się tutaj na wyjątkowy, wieczorny pokaz światła i dźwięku.

Trójca Przenajświętsza w Paranie, redukcja jezuitów w Trynidadzie, Paragwaj, Ameryka Południowa
Trójca Przenajświętsza w Paranie, redukcja jezuitów w Trynidadzie, Paragwaj, Ameryka Południowa, licencja: shutterstock/By Latiramerica

Dzień 9-10: Kultura Guaraní w lasach Atlantyckich

Po pierwsze: uważaj na Kurupi. To mroczna, demoniczna postać zamieszkująca dżunglę, która jest znana ze swojej okrutności. Jego mityczne imię stało się inspiracją dla niektórych nazw marek yerba mate. Wybierasz się teraz na tereny lesiste, więc mniej to na względzie…  To naprawdę nieprzyjemny jegomość z mitologii indian Guarani.

A tak na poważnie, czas już na podziwianie paragwajskiej przyrody. Lasy Atlantyckie rozpościerają się w południowo-wschodniej części Paragwaju. Są już niestety wspomnieniem swojej świetności, gdyż swoje zrobiła degradacja i ingerencja człowieka (plantacje soi). Nie zmienia to faktu, że nadal można się cieszyć zielonym oddechem i podziwiać specyficzną florę oraz faunę. To przede wszystkim lasy deszczowe, charakteryzujące się wysoką różnorodnością biologiczną. 

Paragwaj - piękny rezerwat narodowy Mbaracaju
Paragwaj – piękny rezerwat narodowy Mbaracaju, licencja: shutterstock/By Benas Lukosevicius

Nocleg w regionie Alto Paraná

Region Alto Paraná jest częścią tego kompleksu leśnego i to właśnie tutaj warto poszukać kolejnego noclegu. Najlepsze ku temu będzie miasto Ciudad del Este. Wybraliśmy dla Ciebie dwa takie miejsca…

Bisinii Boutique Hotel – zabukuj tutaj!

adres: Avenida Jose Asuncion Flores, 4567 Area Comercial, Parana Country Club, 7220 Ciudad del Este, Paragwaj

Pięciogwiazdkowy obiekt z całą masą udogodnień dla turysty. Możesz skorzystać z odkrytego basenu, poćwiczyć w centrum fitness, a samochód zostawić na prywatnym parkingu. Wybrane pokoje mają balkon, a z innych roztacza się widok na miasto. Na miejscu jest też świetnie zaopatrzony bar, a rano wydawane są śniadania w formie bufetu.

Nova Hotel – zabukuj tutaj!

adres: El Pinal, Fraccion 18, 7000 Ciudad del Este, Paragwaj

I jeszcze bardzo budżetowa opcja dla oszczędniejszego turysty. Ale i tutaj znajdziesz basen, centrum fitness, a nawet bezpłatny parking. Odpoczniesz po zwiedzaniu okolicy w wannie z hydromasażem. Każdy pokój jest klimatyzowany i wyposażony w klimatyzację, biurko oraz telewizor z płaskim ekranem.

Zwiedzanie miasta Minga Guazú

To rozwijające się miasto oddalone jest zaledwie 13 kilometrów od Ciudad del Este. Określa się je jako „Stolicę Przemysłową Alto Parana”, a to ze względu na silną działalność rolniczą (plantacje soji oraz kukurydzy). Założone zostało całkiem niedawno, bo w 1958 roku, ale co najważniejsze – jego nazwa nawiązuje do wspólnotowego ducha pierwszych osadników („wielka wspólna praca”). Znajduje się tu Międzynarodowy Port Lotniczy Guarani, więc właśnie stąd będziesz wracać do Asuncion.

 Nie brakuje tutaj sklepów z pamiątkami, które oferują cały przekrój spuścizny artystycznej indian Guarani.

Guaraní World Experiential Circuit

To niesamowite przeżycie! Ścieżka interpretacyjna po lesie Atlantyckim, połączona z interaktywną wystawa o ludach Guarani.

Atrakcja kulturalno-przyrodnicza w dystrykcie Yguazú w regionie Alto Parana w Paragwaju. Znajduje się tam innowacyjne muzeum i 800-metrowa ścieżka edukacyjna prowadząca przez jeden z ostatnich zachowanych fragmentów Lasu Atlantyckiego. Zwiedzający mogą poznać historię, kulturę i relacje Guarani ze środowiskiem naturalnym. Dostępne są oczywiście wycieczki z przewodnikiem, prowadzone przez rdzennych mieszkańców, którzy dzielą się ciekawymi historiami. Odwiedzisz po drodze liczne stacje tematyczne i wywołujący duże emocje pływający pomost.

Itapé w departamencie Guairá

To opcjonalna wycieczka na północ kraju, ale jak najbardziej polecana, jeśli naprawdę chcesz poznać kulturę Guarani.
Miasteczko Itapé w departamencie Guairá to niegdysiejsza osada założona jako misja dla Guaraní w XVII wieku. Możesz tutaj zwiedzić lokalną misję, pospacerować po okolicy i poobserwować przy okazji codzienne życie mieszkańców.

Jeżeli zdecydujesz się tutaj zostać na nieco dłużej, to świetnym pomysłem będzie wieczór spędzony przy lokalnej kolacji. To przecież możliwość spróbowania tradycyjnych potraw Guarani!

Dzień ostatni: Powrót do stolicy i wylot do domu

Czas się pożegnać z Paragwajem! Nie zapomnij kupić w Asuncion jakiś fajnych pamiątek z tej wyprawy. Niech niektóre z nich przypominają zwłaszcza o bogatej spuściźnie indian Guarani.

Inne miejsca na turystycznej mapie Paragwaju

Przedstawiony plan podróży zawsze można uzupełnić o Itaipu. To miejsce jest uznawane za jeden z Siedmiu Cudów Współczesnego Świata. Wyobraź sobie, że jest to… największa tama Ameryki Południowej. Mało tego, jej nazwa pochodzi właśnie od języka indian Guarani – słowo Tupi można tłumaczyć jako „śpiew kamieni”.

Ita Letra to bardzo interesujące stanowisko archeologiczne w Paragwaju, gdzie można podziwiać stare, liczące nawet 5000 lat, petroglify. Owe „kamienie z literami” są od dawna źródłem sporów – czy jest to pierwotne pismo ludów Paragwaju, czy może raczej… przekazy od kosmitów.

No i jest jeszcze opiewany na kartach wspomnianej na wstępie książki Szklarskiego obszar Chaco. Mało zaludniony, znajdujący się na pograniczu Boliwii, Paragwaju i Argentyny. Równiny i lasy na terenach parków narodowych. Dobre miejsce na chillout, wędrówki i robienie pamiątkowych zdjęć w naturze.

Jezioro w paragwajskim Chaco z płaskim widokiem i drobnymi glebami z solami i materią organiczną
Jezioro w paragwajskim Chaco z płaskim widokiem i drobnymi glebami z solami i materią organiczną, licencja: shutterstock/By Dolly123

Sesja Q & A

Czy potrzebna jest wiza do Paragwaju?

Wizę do Paragwaju potrzebują obywatele państw, które nie kwalifikują się do ruchu bezwizowego, w tym obywatele Stanów Zjednoczonych, Australii, Kanady, Indii, Rosji i Tajwanu. Wiza jest również wymagana w przypadku celów innych niż turystyka.

Czy Paragwaj jest krajem bezpiecznym?

W porównaniu z innymi krajami Ameryki Południowej wygląda na całkiem bezpieczny. Warto jednak zachować podstawowe zasady bezpieczeństwa.

W jakim języku mówi się w Paragwaju?

Podstawowym językiem urzędowym jest hiszpański, ale powszechnie używa się także języka guarani, który jest drugim językiem urzędowym.

Z czego słynie Paragwaj?

Numerem jeden będzie tutaj herbata Yerba Mate. Zabytki architektoniczne znajdziesz w okolicach większych miast, natomiast zadziwia niezwykła przyroda kraju.

Jak podróżować po Paragwaju?

Jest tutaj kilka opcji. W miastach i poza nimi kursują liczne autobusy, jednak nie ma co liczyć na jakieś rozkłady jazdy. Trzeba znaleźć miejsce odjazdów i czekać. Niezłym rozwiązaniem będzie wynajęcie samochodu, aczkolwiek drogi są różnej jakości – jest coraz lepiej w tym względzie. Międzynarodowe prawo jazdy nie jest wymagane. Nie ma natomiast sieci kolejowej. Odradzamy drogie taksówki.

Jakie ubranie do Paragwaju?

Latem (od stycznia do marca) potrafi być tam bardzo upalnie, a temperatury nierzadko sięgają 40 i więcej stopni Celsjusza. Spakuj zatem lekkie, bawełniane ubrania. Przyda się do tego jakiś środek przeciw owadom, okulary przeciwsłoneczne, filtr ochronny oraz kapelusz do ochrony przed słońcem.

Ile kosztuje bilet lotniczy do Paragwaju?

Dla podróżującego z Polski, ogólna cena biletów w obie strony powinna się zamknąć w sumie około 4500 złotych. Warto korzystać z wyszukiwarek tanich lotów.

Czy w Paragwaju jest drogo?

Dobra wiadomość, gdyż z europejskiej perspektywy – jest to kraj niedrogi. Spokojnie starczy 20 euro dziennie na zapewnienie podstawowych potrzeb.

Co warto kupić w Paragwaju?

Przede wszystkim koronki, zdobione bogato tkaniny, ubrania, przedmioty rzeźbione w drewnie, wyroby garncarskie, wyroby rzemieślnicze ze skóry, łuki indiańskie. Oczywiście nieśmiertelne magnesy też znajdziesz.

Kiedy pojechać do Paragwaju?

Najlepsza pora na wycieczkę do Paragwaju to okres od marca do maja – jest to już po wielkich, letnich upałach. Warto również rozważyć wyjazd w okresie od września do listopada. Latem temperatura sięga 40 stopni, zimą spada do 20.

Poprzedni

Podróż życia po Brazylii ze zwiedzaniem Rio de Janeiro

Wenezuela – wycieczka do Parku Narodowego Canaima i wodospadu Angel

Następny

Dodaj komentarz