W zakładce „Indie” mogliście już przeczytać obszerny tekst na temat wycieczki do tego fascynującego kraju. Spędzaliście też niezapomniane chwile na wyspach malowniczego archipelagu Andamany (dowiadując się, że jedną z nich – Sentinel Północny lepiej omijać z daleka). Dzisiaj zapraszamy Cię natomiast do stolicy Indii. I już na wstępie warto wyjaśnić pewną kwestię – chodzi o Nowe Delhi, nie o Delhi. Choć często obie nazwy są używane naprzemiennie, to jednak nie do końca są synonimami. Okazuje się bowiem, że mówiąc o Nowym Delhi, mamy na myśli część większej aglomeracji. Szczegóły wyjaśnimy w jednym z poniższych rozdziałów (opisując także Stare Delhi). Ale ciekawsze będą inne informacje, związane z poruszaniem się po tak wielkim, bardzo zagęszczonym mieście. Gwarantujemy, że z nami się nie zgubisz, wybierając najwygodniejszą rikszę (choć będą też inne opcje)! A co jeszcze znajdziesz w tej publikacji i na jakie pytania uzyskasz odpowiedzi?
- Poznasz historię New Delhi – od czasu, kiedy zostało indyjską stolicą po współczesność. Czy bardzo zmieniło się to miasto na przestrzeni lat?;
- Dowiesz się, jaka pora będzie najlepsza na jego odwiedzenie i jak wygląda sama podróż (częstotliwość lotów, koszt biletu, możliwość uniknięcia przesiadek itp.);
- Odkryjesz różne zakamarki tej ogromnej metropolii, dostrzegając wyraźny kontrast między atrakcjami dla turysty a prawdziwym życiem zwykłych mieszkańców (niełatwo odwrócić wzrok od smutnych obrazów);
- Mimo tamtejszej biedy na szeroką skalę, postaramy się przedstawić Nowe Delhi jako miejsce magiczne. W taki sposób, aby na pierwszy plan wysunęła się bogata kultura i tradycja;
- W których, zarejestrowanych na globalnej platformie Booking, hotelach przenocować, by nie zapłacić wiele i cieszyć się z udogodnień? Polecimy Ci cztery takie bardzo wysoko oceniane miejsca (dwa z nich chwaliliśmy już w ogólnym tekście o Indiach);
- Samotne podróżowanie po Indiach, a nawet tylko po Delhi, to spore wyzwanie. Na co powinieneś uważać? Czego się wystrzegać? Spokojnie, nasze praktyczne porady z pewnością pomogą Ci bardziej rozgościć się w tym mieście, unikając niebezpiecznych sytuacji;
- Przed naszym podsumowaniu wycieczki do New Delhi, poczytasz o zaskakujących ciekawostkach na temat tego miasta, a po zakończeniu tekstu, trafisz jeszcze do sekcji FAQ, gdzie dowiesz się m.in. w jakim języku będziesz porozumiewał się z ludźmi.
Delhi w liczbach
Na początek musimy się przyznać do błędu. W tekście pod nazwą „Indie – przygotuj się na podróż pełną wrażeń” podaliśmy w nagłówku, że Nowe Delhi ma ponad 20 milionów mieszkańców, choć wcześniej, w tym samym artykule, padła informacja o ponad 30 milionach. Warto sprecyzować te liczby, tym bardziej że źródło, z którego korzystaliśmy okazało się zbyt stare.
Według aktualnych danych (z 2024 roku), w całym Delhi, mającym powierzchnię 1 483 km² (łącznie z peryferiami, co faktycznie daje pierwsze miejsce pod tym względem), żyje i mieszka 33,8 mln osób! W Internecie można znaleźć wykresy pokazujące, jak na przestrzeni wielu lat zmieniał się przyrost ludności. Według szacunkowych prognoz owa linia ma wciąż rosnąć – do 2030 populacja Delhi będzie wynosiła… 35 mln! A więc to jednak nie Mumbaj jest najbardziej zaludnionym miastem, choć właśnie to miasto niegdyś dzierżyło ten tytuł. Co więcej, całe Delhi jest obecnie na drugiej pozycji na świecie – tylko japońskie Tokio może pochwalić się liczniejszą populacją (przeszło 37 mln).
Tak podzielone jest Delhi
Uff! Powyższe dane mogą powodować zawroty głowy. A to i tak łatwiejsze do zapamiętania niż kolejne informacje, które dla Ciebie przygotowaliśmy. Musisz bowiem wiedzieć, że zbudowane na północy Indii Delhi to megamiasto złożone z 11 dystryktów (w każdym nich jest jeszcze po kilka lub więcej dzielnic). To także terytorium związkowe i tzw. jednostka administracyjna, która ma status Narodowego Terytorium Stołecznego (NCT).
Z kolei Nowe Delhi to właśnie jeden z dystryktów, ale będący jakby oddzielnym miastem, choć połączonym z innymi częściami Delhi. Ma swoje trzy dzielnice (Chanakya Puri, Delhi Cantt i Vasant Vihar), w których odbywa się handel (jest tam sporo sklepów i knajp). Podkreślmy, że w Nowym Delhi znajduje się siedziba rządowej administracji oraz Sądu Najwyższego.
Stare i Nowe Delhi – czym się różnią?
Zwiedzając indyjską stolicę, trafisz zarówno do Nowego Delhi, jak i Starego Delhi. Warto wiedzieć, skąd wzięły się takie nazwy i po czym poznać, do których z obszarów megamiasta zawitałeś. Zapewne chodzi o daty ich powstania? Tak, dobrze się domyślasz. W przypadku Nowego Delhi musimy cofnąć się do początków XX wieku. Wtedy rozpoczęli jego budowę Brytyjczycy. Old Delhi, jak nazwa wskazuje, powstało znacznie wcześniej, bo w roku 1648 (z rozkazu cesarza Szachdżachana). Otoczone murem, spełniało funkcję stolicy Imperium Mogołów (przeniesioną tutaj z Agry).
Dzisiaj Stare Delhi jest historycznym i bijącym sercem stolicy. Nazywane w języku hindi Purāni Dillī, charakteryzuje się wąskimi uliczkami, wieloma bazarami, ale też jest bardziej chaotyczne (panuje tu większy bałagan). Ale nie zwiedzić Starego Delhi i jego najważniejszego zabytku, czyli meczetu Jama Masjid, to jak zjeść zakazane jabłko bez skórki. W Nowym Delhi jest więcej atrakcji i budowli (m.in. Czerwony Fort, Brama Indii, Wieża Qutb Minar, Świątynia Lotosu i Grobowiec Humajuna). Zaprojektowane przez Anglika Edwina Lutyensa New Delhi nie ma tak tradycyjnej architektury, ale wydaje się lepiej uporządkowane (czego dowodem są szerokie aleje czy współcześniejszy styl zabudowy).
Historia indyjskiej stolicy „w pigułce”
Opowieść o Delhi byłaby bardzo długa. Musielibyśmy ją zacząć, cofając się aż do… 1052 roku, choć pierwsze wzmianki o tym terenie sięgają znacznie starszych czasów (3000 lat przed naszą erą powstały tutaj osiedla ludzi należących do cywilizacji doliny Indusu). Dlatego w wielkim skrócie: to jedno z najstarszych, najczęściej odbudowywanych, miast świata. Jest ono bardziej znane od momentu, kiedy niejaki Anangpal Tomar (zwany też Anangpalem II) – indyjski władca z dynastii Tomar oficjalnie założył tutaj ważny ośrodek handlowym i mieszkalny.
Zostawmy jednak Delhi i skupmy się na Nowym Delhi. Ta część nierozerwalnie wiążę się z czasami kolonialnymi. Ale nie z XVIII wiekiem – początkiem działań Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, która rozszerzała swoje wpływy, korzystając ze słabych, lokalnych rządów. Również nie z XIX wiekiem – kiedy po nieudanym Powstaniu Indyjskim (Buncie Sipajów) formalnie powstały Indie Brytyjskie (znajdujące się pod koroną brytyjską do 1947 roku). Nowe Delhi zbudowano bowiem w roku 1912 (choć nazwy tej używano do 1927 roku). Widać tu było zmiany architektoniczne i kulturowe wprowadzone przez kolonizatorów. Tutaj przeprowadzili się z Kalkuty przedstawiciele władz brytyjskich. Dopiero po uzyskaniu przez Indie niepodległości, New Delhi stało się oficjalną stolicą.
Delhi dawniej a dziś
Przed wylotem do tego indyjskiego miasta, zapewne będziesz się zastanawiał, czy cokolwiek się tutaj zmieniło na przestrzeni wielu lat. Niektórzy podróżnicy byli tutaj raz i nie mają ochoty tu wracać. Inni są z kolei tak zafascynowani zarówno całym Delhi, jak i Nowym Delhi, że pragną w niedalekiej przyszłości zjawić się tu powtórnie.
Czy Nowe Delhi jest takie straszne, jak go malują?
To bez wątpienia miasto wielkich kontrastów. Spędzając w nim wakacje, odkryjesz miejsca piękne i bogate, ale szybko zauważysz, że sąsiadują one z bardzo ubogimi dzielnicami, w których jest mnóstwo slumsów, a w nich domów z błota (nierówności i wykluczenia społeczno-religijne spowodowane są np. systemem kastowym). Jak opowiedział w jednym z wywiadów polski podróżnik i dziennikarz – Adam Białas, widok ten jest sporym szokiem dla zachodniego turysty, a szczególnie dla ludzi o słabych nerwach. Bo to jeszcze nie wszystko. Już po wyjściu z samolotu, a później po dojechaniu do centrum, poczujesz, że powietrze jest gęste i gryzące (najbardziej zimą, bo wtedy rolnicy wypalają pola po zbiorach). To smog (czasem na tyle toksyczny z powodu spalin, że władze zamykają szkoły)! Nieprzypadkowo więc Delhi to ma tytuł jednego z najbardziej zanieczyszczonych miast świata.
Spacerując po stolicy Indii, możesz często spotkać biednych ludzi pijących trującą wodę, ale nie zdziw się, jeśli przed Świątynią Lotosu będzie stał mnich ze smartfonem w ręku (takiego jegomościa zobaczył wspomniany wyżej podróżnik). Możesz być też świadkiem – niestety – linczu na środku jakiegoś placu (wymierzanie sprawiedliwości i kary na własną rękę jest dość powszechne). A jednak Nowe Delhi czymś przyciąga przyjezdnych z zewnątrz. Czym? Zabytkami, szczęśliwymi krowami (wszak są one święte!), jaskrawymi kolorami, intensywnymi smakami w polecanych, sprawdzonych restauracjach (uliczne jedzenie raczej odradzamy). No i zielonymi, czystymi przestrzeniami (np. Lodhi Garden), które całkowicie burzą zły wizerunek tego miasta. A zatem jest ono atrakcyjne? Odpowiedź może być subiektywna, ale zawsze warto szukać światła w mroku. Tu mimo wszystko znajdziesz wyraźne zalety.
Lot do Nowego Delhi – najważniejsze informacje
Jeżeli powyższe akapity nie przekonały Cię do odwiedzenia New Delhi, to jest jeszcze szansa, że zrobi to nasze podsumowanie. Jeśli jednak od dawna myślałeś o poznaniu tego miasta na żywo (a nie tylko na zdjęciach), to śmiało zaplanuj swój pierwszy lot. Jakby nie patrzeć, będzie to niezapomniana przygoda.
Ile zapłacisz za bilet lotniczy?
Na tej stronie znajdziesz dość tanie loty na New Delhi. Okazuje się, że możesz kupić bilet już w średniej cenie 1000 albo 1500 zł (to dobra oferta, ale najczęściej jednak koszt ten wyniesie jakieś 2500 lub więcej złotych). Najlepiej zdecydować się na podróż we wrześniu i późniejszych miesiącach, bo wtedy faktycznie będzie najtaniej.
Czy są bezpośrednie połączenia do Nowego Delhi?
Co miesiąc odbywa się jakiś lot do Indii. Ale przed zaplanowaniem wycieczki do indyjskiej stolicy, warto dowiedzieć się, czy zazwyczaj czeka Cię przesiadka na jednym z lotnisk w Europie (np. w Stambule czy Wiedniu). I tutaj mamy dobrą wiadomość – linie LOT oraz Air India (nie obawiaj się, bo ostatnia, straszna katastrofa w Indiach to „przypadek jeden na milion”) proponują połączenia bezpośrednie (z Lotniska Chopina w Warszawie). Co prawda nie za często, ale można takie odszukać.
Jak długo trwa podróż z Polski do Delhi?
Lot do Nowego Delhi zakończy się na płycie dużego, złożonego z kilku terminali (tylko T3 obsługuje loty międzynarodowe), ruchliwego Portu Lotniczego im. Indiry Gandhi (w skrócie DEL). Łącznie potrwa kilkanaście godzin (średni czas, ale dotyczący połączeń z co najmniej jedną przesiadką). W przypadku, kiedy lecisz bezpośrednio, podróż skróci się do 7 godzin.
Kiedy najlepiej udać się do Nowego Delhi?
Na ten temat już pisaliśmy w naszym ogólnym i oddzielnym przewodniku po Indiach. Ale specjalnie dla Ciebie przypominamy i podpowiadamy, że najlepsza pora na odwiedziny Nowego Delhi to zima. A więc okres między październikiem a marcem (szczególnie grudniowe dni). Dlaczego? Bo wtedy panują najlepsze warunki na spacery po mieście. Mimo większego smogu, możesz spodziewać się przyjemniejszych temperatur – maksymalnie do 25 stopni Celsjusza i znacznie mniejszych opadów deszczu (nie takich, jak w porze monsunowej).
Najlepsze hotele w Nowym Delhi
Chcąc odkryć i zobaczyć najciekawsze atrakcje turystyczne (głównie zabytki, ale nie tylko – wszystkie opiszemy w dalszej części tekstu), musisz poświęcić temu miastu minimum 2, ale lepiej 3 albo 4 dni. Skoro tak, to ważną czynnością będzie wcześniejsze zarezerwowanie pokoju. Gdzie? W jednym z hoteli, gdzie nocleg na pewno będzie komfortowy. Dwa takie obiekty już polecaliśmy w tekście o pełnej wrażeń podróży do Indii. Zrobimy to ponownie, ale dodamy do nich jeszcze dwie kolejne, doskonale oceniane nieruchomości, w których pobyt także zarezerwujesz na Booking. Zanim jednak „przekroczysz ich progi i otworzysz drzwi do pokoju”, przeczytaj praktyczne porady – wskazówki, dzięki którym nie będziesz zdenerwowany.
Praktyczna porada 1: Może, ale nie musi, zdarzyć się, że rezerwacja będzie w ostatniej chwili odwołana (nawet, gdy już przyjedziesz na miejsce, powiedzą Ci, że tutaj nie przenocujesz). Dlatego lepiej nie decydować się na opcję, gdzie jest wymagana przedpłata.
Praktyczna porada 2: Gdyby konkretny hotel nie spełnił Twoich oczekiwań w kwestii udogodnień, nie powinieneś mieć trudności w znalezieniu innego – chociażby trzygwiazdkowego, ze względu na cenę i usługi. Hoteli w New Delhi jest mnóstwo (na samej platformie Booking około 3000). Większość ich nazw zna każdy taksówkarz, co nie znaczy, że jego rekomendacja będzie najlepsza (może Cię podwieźć na drugi koniec miasta, chcąc więcej zarobić).
Ile polskich złotówek za nocleg w New Delhi?
To dobre pytanie. Jeśli chcesz zapłacić grosze, to możesz zatrzymać się w jednogwiazdkowym albo dwugwiazdkowym hostelu. Ale takie obiekty rzadko mają same pozytywne opinie. Nie są jak klimatyzowany Rainbow Residency. Dlatego wybierz coś ciekawszego i bardziej pewnego pod względem wygody (np. jeden z wielu hoteli z dźwiękoszczelnymi oknami). Niekoniecznie mamy na myśli hotel o pięciu gwiazdkach za średnio 500 złotych od osoby za jedną noc. Wystarczy trzygwiazdkowy albo czterogwiazdkowy, kosztujący 150 lub około 200 zł.
Top 4 hoteli w Nowym Delhi
W tych hotelach na sto procent „poczujesz się jak niebie”, chwaląc wiele ich zalet:
Tatvamasi Homestay – zabukuj tutaj
Adres: N-30 Chittaranjan Park, 110019 Nowe Delhi, Indie
Jedna z najwyżej ocenianych prywatnych kwater w stolicy Indii, mimo że – co trudno uwierzyć – jednogwiazdkowa (!). Chwalona za położenie w spokojnej części miasta (20 km od lotniska Indira Gandhi i 11 km od Parku Lodhi Gardens). A także za to, że jej właściciel jest bardzo pomocnym i uprzejmym człowiekiem. Robi wszystko, aby początkujący turysta nie zagubił się w nowym miejscu. Oprowadza nawet po najlepszych restauracjach. A do zaoferowania ma dwuosobowy pokój rodzinny, czysty, codziennie sprzątany i duży. Klimatyzowany. Z darmowym Wi-Fi, telewizorem z płaskim ekranem, a nawet filtrowaną wodą. Jest też wspólna kuchnia z lodówką i czajnikiem. I oczywiście prywatna łazienka z prysznicem z kotarą oraz bezpłatnym zestawem kosmetyków i suszarką do włosów. W Tatvamasi Homestay odpoczniesz też w ogrodzie i na tarasie.
Zaza Stay – zabukuj tutaj
Adres: G54 Nizamuddin West Near Nizamuddin Durgah, 110013 Nowe Delhi, Indie
Trzygwiazdkowy hotel z ogrodem i tarasem słonecznym. Zbudowany 1,5 km od słynnego pomnika – Bramy Indii i w podobnej odległości od lotniska, co Tatvamasi Homestay. Jako gość możesz skorzystać tutaj z opcji płatnego transferu lotniskowego. Jeśli chodzi o zakwaterowanie, to masz do wyboru jeden z kilku pokoi typu Deluxe (z balkonem albo patio, z widokiem na miasto lub ogród). Każdy z nich jest przytulny, ma klimatyzację i darmowy Internet. Wyśpisz się na bardzo wygodnym łóżku. Zjesz dobre śniadanie i smaczną kolację. A co więcej – wypożyczysz auto, które możesz zostawić na prywatnym parkingu.
CASA CENTRAL – zabukuj tutaj
Adres: 5096 Main Bazar Road, Paharganj, 110055 Nowe Delhi, Indie
Rodzinny hotel w dość cichej – jak na Nowe Delhi – okolicy (przy mniej ruchliwej ulicy, przeszło 3 km od centrum i 15 km od lotniska). Ale nie tylko dlatego Casa Central jest oceniany przez gości jako fantastyczny. Może bowiem pochwalić się wyjątkowo miłym personelem i czystością (standardowe albo większe, klimatyzowane pokoje, są codziennie sprzątane; jest nawet dostępna pralnia). Odpoczniesz tutaj na tarasie, skorzystasz z bezpłatnego Wi-Fi, włączysz telewizor z płaskim ekranem. Mało tego, weźmiesz prysznic w prywatnej łazience i wypachnisz się darmowym zestawem kosmetyków, oraz na nogi włożysz kapcie. Rano zjesz bardzo smaczne śniadanie à la carte.
The Connaught, New Delhi- IHCL SeleQtions – zabukuj tutaj
Adres: 37, Shaheed Bhagat Singh Marg, Connaught Place, Connaught Place, 110001 Nowe Delhi, Indie
Ładny hotel o wysokim standardzie, stojący na Connaught Place w Dzielnicy Biznesowej, niedaleko metra i blisko Bramy Indii (w naprawdę dobrej lokalizacji). Widoczny już z daleka, nawet w nocy (dzięki oświetleniu). Czterogwiazdkowy. Kilkupiętrowy. Najtańszy pokój typu Superior kosztuje w nim wyraźnie więcej niż któryś ze znajdujących się w powyżej opisanych hotelach. A mimo to warto się tu zakwaterować, chociażby z powodu łatwego dojazdu metrem. Hotel zapewnia świetne udogodnienia i usługi, m.in.: odkrytą strefę basenową, centrum fitness, dwie restauracje i bar. Pokoje są codziennie obsługiwane, przestronne i dla niepalących, z darmowym Internetem bezprzewodowym, a także zestawem do parzenia kawy/herbaty. Jest też do wyboru opcja transfer lotniskowego.
Poruszanie się po Nowym Delhi
I oto jesteśmy w najważniejszym rozdziale tego tekstu (choć dla niektórych naszych czytelników równie ważny jest opis najciekawszych atrakcji). Delhi razem z jego wszystkimi dystryktami i dzielnicami to przecież duże, wielomilionowe miasto. Jeśli nawet nie zamierzasz zwiedzać go całego, a jedynie Stare i Nowe Delhi, to i tak musisz zdawać sobie sprawę, że przemieszczanie się z z punktu A do B nie będzie łatwe. Panuje tu bowiem uliczny chaos. Każdy jeździ jak chce i trąbi jak oszalały. Zasady ruchu drogowego? Mało kto jest przestrzega, chyba że natrafi na betonowe zapory na przejściach dla pieszych. Jak zatem Ty jako turysta z Polski, przyzwyczajony co prawda do warszawskich korków, będziesz poruszał się po Nowym Delhi bez ciągłej irytacji, wydawania dużych pieniędzy i wypowiadania na głos wulgaryzmów pod adresem kierowców?
Lądowanie na lotnisku i co dalej
Zanim odpowiemy na powyższe pytanie, najpierw podpowiemy, jak dostać się bezpośrednio z lotniska Indira Gandhi do centrum miasta, czyli stacji New Delhi. Skoro to metropolia, to najlepszym i najwygodniejszym sposobem będzie kupienie biletu (na miejscu albo na tej stronie internetowej) w cenie 40 rupii na kursującą co 15 minut szybką kolej (Delhi Metro Rail, linia pomarańczowa). Około 20 km przejedziesz w 25 minut. Druga możliwość polega na zapłaceniu minimum 22 rupii i wejściu do autobusu DTC (Delhi Transport Corporation). Jest też trzecia opcja, czyli złapanie taksówki (znacznie droższy dojazd) lub zamówienie Ubera.
Riksza i inne pojazdy
Dotarłeś już do New Delhi z portu lotniczego? Świetnie! Jesteś w hotelu i masz pewność, że rezerwacja noclegu przebiegła bez problemu? Jeszcze lepiej! Jednak, aby ujrzeć wszystkie najważniejsze i najciekawsze miejsca, odmalowujące stolicę w jaśniejszych barwach, nie będziesz polegał tylko na własnych stopach. Musisz skorzystać z innych opcji. Co masz do wyboru? Różne pojazdy, niekoniecznie te o czterech kółkach.
Możesz np. wypożyczyć auto ekonomiczne (polecaną firmą jest Europcar, ale są też inne, znajdujące się w mieście albo w sąsiedztwie lotniska). Wówczas w swoim tempie dostaniesz się tam, gdzie nie dojeżdża transport miejski. Lecz jest to nie lada wyzwanie, nawet dla doświadczonego polskiego kierowcy – poza staniem w ogromnych korkach, również z powodu trudności z parkowaniem. Stąd też bardziej polecany jest skuter/motocykl (łatwiejszy do omijania przeszkód). Jednak popularniejsza jest dwukołowa riksza, która wciśnie się wszędzie albo naturalnie klimatyzowana autoriksza. Ten pierwszy pojazd napędzany jest siłą mięśni nóg, drugi to taka mała zielona taksówka „śmigająca” głównie po Starym Delhi (zwana tuk-tukiem). Wygodne jest też poruszanie wspomnianym już metrem, ale jak już pisaliśmy, dostaniesz się w taki sposób jedynie do części atrakcji. Tutaj wadą jest też brak tablic informacyjnych na temat ewentualnych przesiadek, czasu odjazdów itp., możesz je wyszukać w Internecie.
Warto wiedzieć: Nowe Delhi to miasto, w którym na każdym kroku spotkasz uśmiechniętych kierowców riksz albo tuk-tuków zaczepiających turystów i proponujących podwózkę. Nie są aż tak natrętni, jak sprzedawcy. Nie musisz jako pierwszy do nich podchodzić, mimo że zauważysz ich już z daleka (mają specjalne uniformy).
Praktyczna porada: Nie zdziw się, jeśli zamiast w kierunku atrakcji turystycznych, Twój kierowca o przykładowym imieniu Amit zabierze Cię najpierw do lokalnych sklepów. Dzięki temu ma on dodatkowe bonusy (prowizję, kupony itp.). Zgódź się na taką kolejność zwiedzania Delhi, tym bardziej że ten sam punktualny człowiek będzie do Twojej dyspozycji także następnego dnia.
Ile kosztuje podróżowanie po Delhi?
Niby wszystko fajnie, ale warto wcześniej mieć przygotowaną odpowiednią sumę pieniędzy na poruszanie się po Nowym i Starym Delhi. Poniżej podamy jak wysoką. A także ogólnie wyjaśnimy od czego zależy cena biletu albo koszt taksówki.
Najdroższy jest samochód, nawet ten ekonomiczny. Za możliwość jazdy nim przez jeden dzień zapłacisz od 500 do 1500 rupii (średnio 40 albo 50 zł, 1 rupia to w przeliczeniu na polską walutą 0,043 zł). Dlatego wynajmij skuter za jakieś 300 rupii. Na przejazd metrem wydasz natomiast od 10 do 60 rupii – na ceny ma wpływ pokonany dystans (od 2 do ponad 32 kilometrów). Pozostaje jeszcze riksza rowerowa lub motorowa. Już za 20 lub 30 rupii możesz udać się na krótką przejażdżkę takimi pojazdami, choć na dłuższych trasach zapłacisz nieco więcej (do 100 albo 200 rupii).
Praktyczna porada: Zawsze jako pasażer miejskiej taksówki (rikszy oraz autorikszy) targuj się z kierowcą (co jest powszechne i nawet mile widziane). Szczególnie gdy masz do przejechania dłuższy dystans o konkretnej porze dnia (ona też ma wpływ na koszt przejazdu), a wycieczka zajmie więcej czasu. Mając umiejętności negocjacyjne, możesz obniżyć cenę za kolejny kilometr.
Nowe Delhi – kilka porad dla początkującego turysty
Wiesz, jak poruszać się po Delhi. Zapisałeś sobie w notesie lub w telefonie adresy polecanych hoteli – zarówno przez nas, jak goszczących w nich turystów z różnych stron świata. A zatem już czas na zwiedzanie poszczególnych miejsc i obiektów? Spokojnie. To później. Wcześniej zapamiętaj wskazówki, dzięki którym Twój pobyt w indyjskiej stolicy będzie przyjemniejszym doznaniem, bez przykrych niespodzianek.
- Na początek zaopatrz się w darmową mapę miasta, na której zaznaczone są ważne zabytki. Dostaniesz ją za darmo w punkcie informacji turystycznej (biuro to położone jest pod tym adresem: Government of India Tourist Office, 88 Janpath);
- O bezpieczeństwie w New Delhi jeszcze napiszemy w sekcji FAQ, ale już tutaj ostrzeżenie: uważaj na bezpańskie psy. Jest ich naprawdę sporo. Traktowane jako przeklęte, bywają agresywne, kiedy zostaną sprowokowane (walczą ze sobą w okolicach Bramy Indii, wałęsając się po różnych dzielnicach);
- Nowe Delhi to miasto, gdzie są mini markety. To sklepy, gdzie kupisz przede wszystkim środki higieniczne oraz takie produkty spożywcze, jak kasza, ryż, makarony i przyprawy;
- Nie zakładaj na siebie ubrań, które będą obraźliwe dla wierzeń i kultury. Kobiety powinny osłaniać ramiona i kolana, a panowie muszą nosić przewiewne koszule;
- Zdejmuj buty, zanim przekroczysz wrota meczetów i świątyń. W ten sposób okażesz szacunek tradycjom i religii;
- Jeśli podróżujesz po Nowym Delhi z ukochaną osobą, to nie trzymaj jej za ręce, nie przytulaj i nie całuj. Okazywanie uczuć w tłumie ludzi jest nieakceptowane, może nawet skutkować… mandatem karnym;
- W Nowym Delhi będziesz płacił indyjskimi rupiami (od razu wymień walutę). Ale możesz używać karty kredytowej, choć nie wszędzie;
- Uliczne jedzenie to prawdziwy, ostry smak Indii, ale nie za każdym razem i nie wszędzie jest ono świeże i dobre dla żołądka (podobnie jak woda z kranu). A to ze względu na brak higieny, kurz, spaliny i stary olej. Dlatego lepiej spożywaj posiłki w mających pozytywne opinie, najlepszych restauracjach (np. w Rajinder Da Dhaba, gdzie skosztujesz pysznego kurczaka polanego sosem z orzeszków ziemnych).
Zwiedzanie Delhi – najważniejsze przystanki
„Uzbrojony” w przydatne informacje, wreszcie możesz sprawdzić, co ma przygotowane dla Ciebie Nowe Delhi. Samotne odkrywanie atrakcji i niesamowitych zabytków tego miasta (z drobną pomocą kierowcy rikszy) bez wątpienia będzie wielką przygodą. Jednakże warto, abyś zdecydował się na różne, płatne, zorganizowane wycieczki z przewodnikiem, dostępne tutaj.
Warto wiedzieć: Najlepiej, jeśli zwiedzanie Nowego Delhi zaczniesz od placu centralnego (Connaught Place), gdzie zwrócisz natychmiast uwagę na flagę Indii. Wisi ona na 63-metrowym maszcie. Ma 18 metrów szerokości i 27 metrów długości.
W mistycznych świątyniach i grobowcach
O dwóch z nich już się dowiedziałeś, czytając nasz tekst o niezwykłych Indiach. Stąd nie będziemy bardzo szczegółowo opisywać tych budowli. Choć ich mistycyzm poczujesz dopiero po pojawieniu się w Delhi, to już sam krótki zarys (charakterystyka plus dołączone zdjęcia) powinien wystarczyć, abyś zapamiętał, że musisz tu koniecznie przybyć i podziwiać te miejsca. Jakie? Oto one:
Świątynia Lotosu
Najsłynniejsza i najczęściej odwiedzana świątynia w Nowym Delhi (o czym świadczą bardzo długie kolejki i darmowy wstęp). Zbudowana w latach 80. XX wieku, a więc znacznie nowsza niż inne obiekty sakralne. Znajdziesz ją w południowej części śródmieścia Delhi, blisko rzeki Jamuny (dopływ Gangesu). Mimo że to świątynia wyznawców bahaizmu, to we wnętrzach nie natrafisz na żadne typowe symbole tej monoteistycznej religii. Mogą się tu modlić wszyscy cały dzień, bo według bahaistów wszyscy są równi. Najłatwiej dojechać tutaj metrem i wysiąść na stacji Kalkaji Mandir.
Warto wiedzieć: Co charakteryzuje Świątynię Lotosu? Głównie bryła mająca kształt kwiatu lotosu o łącznej liczbie 27 „płatków”, tworzących dziewięć stron świata religijnego i wejść do położonej w centrum sali modlitewnej (symboliczny dziewięciokąt). W środku może jednocześnie przebywać do 2500 uduchowionych osób, zachwycających się minimalistycznym stylem, przestrzennymi ścianami i szklanym dachem, przez który wpada naturalne światło. Blisko jest też piękny zielony ogród.
Wielki Meczet
Znany też pod nazwami Meczet Piątkowy i Jama Masjid. Znajduje się w Starym Delhi (na wzgórzu, w historycznej dzielnicy Shahjahanabad). To największa i najbardziej reprezentacyjna, tego rodzaju muzułmańska budowla w Indiach. Dotrzesz do niej, wsiadając do metra albo do taksówki. Powstawała z czerwonego piaskowca i białego marmuru, przez kilka lat (różne źródła podają inne daty) w XVII wieku na polecenie cesarza Szahdżahana. W tym meczecie może się modlić maksymalnie 25 000 ludzi. Głównie na dużym dziedzińcu, choć sama świątynia też jest sporych wymiarów (80 metrów długości i dwa minarety o wysokości 40 m).
Warto wiedzieć: Meczet możesz zwiedzać w każdy dzień poza piątkiem, kiedy to odbywają się modlitwy. Na sam dziedziniec wejdziesz za darmo. Ale chcąc przekroczyć progi budowli i wspiąć się na jeden z minaretów, musisz uiścisz opłatę od 100 do 300 rupii. Kwota ta pozwoli Ci także na robienie zdjęć na zewnątrz.
Praktyczna porada: Nie zapomnij założyć długiego stroju (jeżeli takowego nie masz, możesz go wypożyczyć na miejscu) i zdjąć butów, które trzymaj w rękach albo schowaj do plecaka. Nie zostawiaj ich „pod opiekę” strażnikom, bo w zamian poproszą Cię o spory napiwek.
Wieża Kutb Minar
Kolejny ciekawy, widoczny z dużej odległości zabytek, z którego dumne jest Nowe Delhi. To Kutb Minar. Wieża, choć lepiej pasuje tutaj nazwa minaret (najwyższy na świecie, jeśli mamy na myśli użyty do budowy materiał: cegłę i czerwony piaskowiec. Wysokość – 73 metry, średnica 3 m u szczytu oraz 14 m u podstawy sprawiają, że to faktycznie strzelista budowla. Bardzo stara. Wzniesiona na początku XIII wieku, ufundowana przez przez muzułmańskiego zdobywcę miasta Qutb-ud-din Aibaka, jako dowód zwycięstwa! Odszukasz ją na południu Delhi, w Seth Sarai. Należy ona do kompleksu Qutab, wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jak tutaj przybyć? Wystarczy, że skorzystasz z metra (żółtej linii) i wysiądziesz na stacji położonej około 2 km do tego zabytku, by następnie dojechać rikszą albo dojść na własnych nogach.
Świątynia Akshardham
Nowe Delhi jako stolica Indii ma jeszcze więcej obiektów o przeznaczeniu sakralnym. Wspomnijmy chociażby o najmłodszej, hinduistycznej Świątyni Akshardham, otwartej w 2005 roku, na wschodnim brzegu rzeki Jamuny w Nowym Delhi. Dlaczego jest warta odwiedzenia? Bo jest wspaniałą budowlą, bogato zdobioną, o złożonej architekturze. Powstałą z marmuru i piaskowca, dzięki pomocy tysięcy wolontariuszy. Wznoszącą się na 43 metry, przyciągającą wzrok wieloma kopułami oraz iglicami. Podtrzymywaną przez ponad 200 solidnych filarów. W jej środku stoi 20 000 posągów! Możesz tu poczuć magię hinduizmu.
Warto wiedzieć: Wstęp jest bezpłatny (ale nie będziesz tu wpuszczony po godzinie 18:30). Jedynie za możliwość podziwiania pewnej atrakcji musisz wydać 95 rupii. Mowa o fantastycznym widowisku o zachodzie słońca, czyli pokazie fontann i świateł.
Grobowiec Humajuna
Choć Nowe Delhi ma kilka grobowców (np. XVIII-wieczny Grobowiec Safdarjunga), to jednak tym najbardziej znanym miejscem pochówku pozostaje Mauzoleum cesarza Humayuna. Cały ten kompleks wpisano na listę UNESCO. Został budowany w połowie XVI, aż przez 16 lat, w stylu perskim oraz indyjskim, typowym dla dynastii Mogołów. Co ciekawe, na życzenie żony młodo zmarłego (48 lat) władcy – Nasir ad-Din Humajuna. Poza jego sarkofagiem, na tym obszarze są też inne grobowce – łącznie 150! Wejście nie jest darmowe. Kosztuje dość sporo, bo… kilkaset rupii (chyba że jesteś mieszkańcem Delhi, wtedy mniej). Warto jednak tyle wydać, tym bardziej że nie spotkasz tłumów (głównie natrafisz na wycieczki szkolne). Ujrzysz wysoki na 47 m i szeroki na 91 m, stojący na platformie, obiekt z czerwono-białego piaskowca oraz czarno-żółtego marmuru.
Warto wiedzieć: Grobowiec Humajuna znajduje się w dzielnicy Nizamuddin East. Dostaniesz się w jego pobliże tuk-tukiem, ale dopiero po przyjechaniu metrem na stację położoną 2,2 km dalej.
Piękny Ogród Lodhi
Przesiąknięty mistycyzmem, ale i zmęczony zwiedzaniem świątyń zapewne zapragniesz gdzieś odpocząć przed odkrywaniem kolejnych atrakcji turystycznych. Okazuje się, że Nowe Delhi ma takie miejsce, w którym ma się wrażenie, jakby było się w innej krainie. Zielonej. Czystej. W niczym nie przypominającej hałaśliwej i mającej swoje problemy stolicy Indii.
Mowa o Ogrodzie Lodhi, założonym w połowie lat 30. XX wieku przez Brytyjczyków. Na terenie pamiętającym dawniejsze czasy, tj. przełom XV i XVI wieki, kiedy aż 70 lat rządziła tutaj dynastia Lodi. Gdzie dokładnie znajdziesz to darmowe, spokojne i ładne, otwarte od 6:00 rano do wieczora, miejsce? Mający 90 akrów zielony park znajduje się w sąsiedztwie stacji i modnego rynku Khan Market i niedaleko Grobowca Safdarjunga. Na jego obszarze są też historyczne pomniki i grobowce (np. imponujący Bada/Bara Gumbad). Możesz tu łatwo dostać się każdym środkiem transportu.
Pomniki i obiekty historyczne
Po relaksie w parku miejskim Lodhi Garden warto kontynuować wycieczkę po Nowym Delhi. Na mapie tego miasta znajdują się bowiem pocztówkowe budowle. Opisywaliśmy je w poprzednim, osobnym tekście dotyczącym całych Indii. Pozwól jednak, że zrobimy to powtórnie, choć w dużym skrócie. Tymi obiektami są oczywiście:
- Brama Indii – pomnik (łuk triumfalny) oddający hołd poległym w I wojnie światowej i w walkach afgańskich indyjskim żołnierzom (są tam wyryte ich nazwiska). Wysoki na 42 metry. Zaprojektowany przez Edwina Lutyensa. Oświetlany nocą. Zbudowany w 1931 roku. Stojący w centrum Nowego Delhi, na końcu alei Rajpath, gdzie zbiega się wiele ulic. To też ważny punkt orientacyjny. Podobną nazwę ma zabytek w Mumbaju.
- Czerwony Fort – równie ważny pod względem historycznym obiekt, na którym co roku, w trakcie Dnia Niepodległości (15 sierpnia), podnoszona jest ogromna flaga i gdzie uroczyście przemawia premier Indii. To kompleks z XVII wieku wzniesiony przez Mogołów, który spełniał funkcję obronną, ale też mieszkalną. Z grubymi murami, różnymi bramami (główna to Lahori) i bazarami. W kolejnych wiekach przebywali w nim Brytyjczycy, co spowodowało, że trzeba było zrekonstruować poniszczone wnętrza. Wstęp – 600 rupii.
Muzea i inne ciekawe miejsca
Nowe Delhi to miasto, w którym nawet po odwiedzeniu wszystkich świątyń i zobaczeniu każdego zabytku, nie będziesz się nudził. Coś jeszcze tam jest! Nie chodzi tylko o parki rozrywki (takich jest kilka), najstarsze obserwatorium astronomiczne z kamiennymi instrumentami pomiarowym (Jantar Mantar, zbudowane w 1724 roki przez maharadżę Sawai Jai Singha II) czy niesamowitą Galerię Sztuki Współczesnej. Są tam bowiem miejsca, które mogą Cię pozytywnie zaskoczyć i sprawić, że jeszcze bardziej zanurzysz się niezwykłości stolicy Indii. Są nimi:
- Muzeum Narodowe z liczną kolekcją starożytnych rzeźb, tkanin, biżuterii i rękopisów, z których najstarsze mają 5000 lat. Trafisz tutaj, jeśli przyjedziesz na skrzyżowanie ulic Janpath i Maulana Azad Road (wejście – 650 rupii);
- Narodowe Muzeum Gandhiego blisko Raj Ghat, miejsca kremacji „ojca narodu”. Poznasz tu, nie płacąc za wstęp, całe życie Mahatmy Gandhiego, a pomogą w tym książki, czasopisma, dokumenty, pamiętniki, fotografie, materiały filmowe. W jednym z pięciu pawilonów znajdziesz też oryginalne okulary noszone przez tego indyjskiego męża stanu i filozofa, a nawet… wyjęte z ciała kule, które go zabiły;
- Agrasen Ki Baoli, czyli starożytna studnia schodkowa blisko Connaught Place, zbudowana w XIV wieku. W jej głąb, na samo dno (gdzie podobno mieszkają demony, które jednak pozwalają na czerpanie wody), prowadzi ponad 100 kamiennych stopni. Ma ona 60 m długości i 15 m szerokości. Nazwa wzięła się od legendarnego króla Agrasena (potomka boga Ramy);
- Lokalne zatłoczone targi i bazary, a w nich różnorodne towary, intensywne smaki i zapachy (np. Chawri Bazar, gdzie kupisz pocztówki, karty ślubne, a nawet instrumenty muzyczne; Khari Baoli – targ z przyprawami i Chandni Chowk, czyli jeden z najstarszych bazarów w Starym Delhi).
Ciekawostki o Nowym Delhi
Przed ostatecznym zachęceniem do odwiedzenia stolicy Indii, mamy jeszcze dla Ciebie kilka ciekawostek o tym mieście. Co prawda część z nich nie napawa optymizmem, ale warto mieć szerszą perspektywę na to, jakie jest Nowe Delhi.
- Przez Delhi przepływa rzeka Jamuna. Jest ona tak zanieczyszczona ściekami komunalnymi i odpadami rolniczymi, że Sąd Najwyższy ograniczył kąpiele. Mimo to i mimo zagrożenia zdrowotnego mieszkańcy nadal robią pranie i myją się w niej, wierząc, że to święta rzeka;
- W metrze w Nowym Delhi są wagony (szczególnie te pierwsze), którymi mogą podróżować tylko same kobiety;
- Auto marki Ambasador nazywane jest „królem indyjskich dróg”. Od 1957 do 2014 roku z linii produkcyjnej „zeszło” 900 tysięcy egzemplarzy tego samochodu;
- Stare i Nowe Delhi ukaże Ci przepaść między bogatymi a biednymi. Jak podaje dziennik The Times of India, w całej aglomeracji jest 750 slumsów, w których wśród śmieci i brudów, egzystuje 2 miliony ludzi. Z drugiej strony w tym samym mieście cieszy się godnym życiem ponad 30 tysięcy milionerów i 16 miliarderów!;
- Jeżdżąc po Delhi, na sto procent spotkasz krowę. I to nie tylko jedną, a dużo więcej krów! Nie powinno Cię to bardzo dziwić. Zwierzęta te leżą i chodzą na ulicach. Są bowiem uznawane na święte, a także za jedne z siedmiu matek człowieka, karmicielek. Ich mleko ma „moc uzdrawiającą”, ale mięso nie nadaje się do spożycia (ze względu na status krów, a nie jakość wołowiny).
Nowe Delhi – podsumowanie niezapomnianej podróży
Mimo skrajności, a może dzięki nim, stolica Indii „oblepia”. Nie tylko gęstym powietrzem i mniej miłymi zapachami. Ubóstwo jest widoczne niemal na każdym kroku – to fakt, ale cóż Ty jako turysta z Polski możesz na nie poradzić. Nie będziesz zamykał oczu, ale też nie uciekniesz jak najdalej. Bo jednak Nowe Delhi jest jak unikalna kraina, w której świat lepszy spotyka się z tym gorszym. Gdzie nowoczesność i barwność miesza się z dawnymi wiekami i szarością. Jeżeli nasz tekst pomoże Ci w poruszaniu się po tym mieście, to super. Jeszcze lepiej, gdy zachęci Cię do grudniowej podróży. Od Ciebie jednak i Twoich własnych doświadczeń zależy, czy zapragniesz tutaj powrócić.
Nowe Delhi – FAQ
To nie koniec. Witaj w sekcji Frequently Asked Questions czytelniku!
Gdzie dokładnie leży Nowe Delhi?
Znajduje się na północy kraju, na zachodnim brzegu rzeki Jamuna. Jest traktowane jako osobne miasto, biorąc pod uwagę administrację. Lecz trzeba dodać, że jest jednocześnie częścią większej aglomeracji, czyli Delhi. Wchodzi w skład Narodowego Terytorium Stołecznym Delhi (National Capital Territory of Delhi, NCT).
Ile osób żyje w Delhi?
Miasto to należy obecnie do trzech największych na świecie pod względem liczby ludności (obok Tokio i Szanghaju). Zgodnie z najnowszymi, oficjalnymi danymi, w Delhi mieszka 33,8 mln ludzi. W samym Nowym Delhi (na jego obszarze) znacznie mniej, choć wciąż liczba ta robi wrażenie – kilkaset tysięcy lub więcej.
Jaką walutą płaci się w Nowym Delhi?
Rupią indyjską. Taka właśnie waluta obowiązuje w Indiach. Dzieli się ona na 100 paisa. Jej skrótem, czyli kodem walutowym jest INR. 100 INR to 4,28 PLN/1,17 USD/1 EUR.
W jakim języku rozmawiać, będąc w New Delhi?
Bez żadnego problemu dogadasz się po angielsku, ale nie z każdym. Ponad 80% ludności używa bowiem języka hindi. Ale spokojnie, wystarczy że nauczysz się kilku słów i wyrażeń w tym języku, aby np. spytać o cenę albo ilość jakiegoś towaru czy usługi (kitna hai?). Podstawowy angielski też zna sporo osób, lecz są to głównie pracownicy hoteli, właściciele większych sklepów, restauracji i taksówkarze.
Czy to Nowe Delhi to czyste miasto?
Niestety trudno nazwać New Delhi czystą aglomeracją. Nie dość, że dziennie generowane jest tam 14 tysięcy ton (!) odpadów komunalnych, to jeszcze stężenie pyłów jest tak wysokie, że wskaźnik jakości powietrza znacznie przekracza dopuszczalne normy. Władze starają się w ostatnich latach go poprawiać, ale chyba sam zakaz używania petard nie wystarczy.
Czy Nowe Delhi jest na pewno bezpieczne?
Tak samo bezpieczne, jak wiele innych metropolii. Pod warunkiem że podróżując samotnie zachowasz pewne środki ostrożności, aby nie paść ofiarą kieszonkowców w zatłoczonych obszarach i miejscach (np. w świątyniach i metrze) albo oszustów. Schowaj cenne przedmioty. Nie ufaj wszystkim nieznajomym osobom, które Cię zaczepią. Nie spaceruj wszędzie, gdy zapadnie zmrok. A będąc kobietą, ubieraj się skromnie, nie jakoś wyzywająco.
Ile dni spędzić w Nowym Delhi?
Jak już napisaliśmy w jednym z rozdziałów, kilka dni, a dokładniej od 2 do 4 dni. Taki czas pozwoli na pokochanie (choć może być to trudna miłość) tego miasta, i wczucie się w jego klimat.
Czy Nowe Delhi i Delhi to synonimy?
I tak, i nie, choć bardziej to drugie. Bo są to nazwy ze sobą powiązane, aczkolwiek gdy mówimy o Delhi, to mamy na myśli też Nowe Delhi oraz Stare Delhi. Kiedy jednak pojawia się określenie New Delhi, to chodzi konkretnie o jeden dystrykt i wydzieloną stolicę, choć czasem pisząc o Nowym Delhi można używać naprzemiennie słowa Delhi.
Jak poruszać się po Nowym Delhi?
Tym tematem zajęliśmy się w dość obszernym rozdziale. Ale przypomnimy, że po stolicy Indii będziesz poruszał się różnymi, dostępnymi codziennie środkami transportu. Jaki wybierzesz, to już zależy od Twojego budżetu i własnych preferencji. Metro jest szybkie i nie tak zatłoczone jak autobus (nie zawsze klimatyzowany, bilet w cenie kilkadziesiąt rupii). Nie stoi korkach jak auto i umożliwia pokonywanie dłuższych tras, choć nie dojedzie w pobliże każdej atrakcji. Wszelkie taksówki (trójkołowe riksze, zmotoryzowane tuk-tuki) czy skutery pozwalają natomiast na lepsze zapamiętywanie widoków i omijanie zatorów drogowych, ale nadają się na krótsze dystanse.
Czy turysta może samemu kierować auto w Nowym Delhi?
Tak. Ale w Indiach, aby prowadzić pojazd, turysta potrzebuje Międzynarodowego Prawa Jazdy (IDP). Dokument ten zostanie mu wydany przez RTO (Regional Transport Office) i będzie ważny na terenie całych Indii, gdzie jest ruch lewostronny! Musi mieć też ważny polski dowód rejestracyjny, aby legalnie prowadzić auto. Samo polskie prawo jazdy nie wystarczy. Ale i tak nie polecamy takiej opcji poruszania się.
Jak nie zgubić się w Nowym Delhi?
Zwykła, papierowa mapa miasta może nie pomóc w pełnym zrozumieniu, co i gdzie się znajduje. Przyda się także google maps. Dobrze też, jeśli plan wycieczki na dany dzień ułożysz z wyprzedzeniem. A najlepiej, gdy pomoże Ci zaufany kierowca.